Sinds 18 augustus krijgt wie 13 tot 17 jaar is in ChatGPT een eigen versie. ChatGPT for Teens moet huiswerk begeleiden in plaats van het over te nemen, mag niet meer praten als een vriend en kan een ouder verwittigen als het misloopt. Een onafhankelijke test met meer dan 4.000 prompts toont dat een deel van die vangnetten in de praktijk niet werkt: ouderalarmen bleven stil en de huiswerkbegeleiding verdween met één klik. Hieronder lees je wat de tienerversie doet, wat de test vond en welke instellingen je als ouder zelf moet aanpassen, omdat de standaard niet altijd de veiligste is.
Wat is ChatGPT for Teens?
ChatGPT for Teens is geen aparte app. Het is een andere modus van dezelfde ChatGPT, met strengere regels voor accounts van gebruikers onder 18. OpenAI rolde hem wereldwijd uit voor gratis en betaalde accounts. Een tiener komt er automatisch in als hij bij het aanmaken een leeftijd tussen 13 en 17 opgeeft, of als ChatGPT zelf inschat dat hij jonger is dan 18.
Wat er verandert tegenover de gewone versie:
- Strengere inhoudsregels rond zelfdoding, zelfbeschadiging, eetstoornissen, geweld, gevaarlijke challenges, extreme schoonheidsidealen en seksuele of romantische rollenspellen.
- Geen schijnvriendschap. De regels die OpenAI voor min-18-jarigen in zijn Model Spec zette, verbieden romantische taal, emotionele afhankelijkheid en de suggestie dat de chatbot gevoelens of een bewustzijn heeft. ChatGPT herinnert de tiener er geregeld aan dat hij met een AI praat.
- Pauzeherinneringen bij lange sessies, en een waarschuwing voor je een privéfoto uploadt.
- Leerfuncties zoals Study Mode, quizzen, flashcards en visualisaties van wiskunde- en wetenschapsbegrippen.
- Geen advertenties voor tieneraccounts.
Volgens OpenAI zelf gebruiken tieners ChatGPT gemiddeld minder dan 15 minuten per dag, en zit minder dan 2% van hen meer dan drie uur aan één stuk in de app. In één week gebruikten meer dan 180.000 tieners Study Mode en bijna 1,2 miljoen tieners de leervisualisaties, schreef het bedrijf op 7 oktober. Cijfers per land geeft OpenAI niet.
Hoe weet ChatGPT dat je een tiener bent?
ChatGPT vraagt geen identiteitskaart. Een model voor age prediction schat de leeftijd op basis van gedrag: waarover je praat, op welke uren je de app gebruikt en hoe lang je account al bestaat. Twijfelt het systeem, dan krijg je de tienerversie. Een volwassene die er onterecht in belandt, bewijst zijn leeftijd met een selfie of identiteitsbewijs via Persona, een extern verificatiebedrijf. Persona wist die beelden binnen zeven dagen en OpenAI krijgt alleen de geboortedatum te zien.
Voor Europa liep die leeftijdsinschatting achter. In januari schreef OpenAI dat ze in de EU “in de komende weken” zou volgen. In augustus meldde Notebookcheck, in een artikel dat begin oktober werd bijgewerkt, dat dat nog niet gebeurd was. De huidige helppagina noemt geen EU-uitzondering meer, maar een officiële bevestiging voor België vonden we niet. Wat in elk geval geldt: wie bij de registratie een leeftijd onder 18 opgeeft, zit meteen in de tienerversie. De Europese gebruiksvoorwaarden vragen verder dat je minstens 13 bent en onder 18 de toestemming van een ouder hebt.
Waterdicht is de inschatting niet. In de test van Common Sense Media schakelden accounts die als volwassene geregistreerd waren nooit over naar de tienerversie, ook niet nadat de tester herhaaldelijk zei dat hij 13 was en de chatbot dat bevestigde.
Study Mode, Study Hours en huiswerk
Het leerverhaal is de kern van de lancering. Study Mode geeft geen kant-en-klaar antwoord, maar stelt vragen, deelt een oefening op in stappen en controleert of de leerling het begrijpt. Merkt ChatGPT dat een tiener een taak gewoon wil laten maken, dan verschijnt een huiswerkherinnering die naar Study Mode verwijst. Met Study Hours stel je uren in waarop elk nieuw gesprek in Study Mode start.
Drie dingen die in de aankondiging minder opvallen:
- Study Mode staat in een gekoppeld account standaard uit. Zonder actie van de ouder of de tiener begint elk gesprek in de gewone modus.
- Study Hours blokkeert niets. Het zet Study Mode aan voor nieuwe gesprekken, maar de tiener kan gewoon verder.
- De omweg is kort. In de test verscheen een knop “Show me the answer” in 43% van de antwoorden op een gekoppeld account van een 13-jarige met Study Hours aan. Wie het voorvoegsel “@study” uit zijn vraag wiste, kreeg in de test elke opdracht volledig opgelost. Na een huiswerkherinnering maakte ChatGPT de taak toch af, in 80 van de 80 pogingen.
Study Mode is dus een hulpmiddel voor wie wil leren, geen slot op de deur. Voor een tiener die echt vastzit op een oefening kan het wel een betere leerervaring zijn dan een kant-en-klaar antwoord, zeker als je het samen een keer uitprobeert. Waarom dat ertoe doet, lees je in ons stuk over cognitive surrender, het moment waarop je het denken aan de AI overlaat.
Wat de onafhankelijke test vond
Het Youth AI Safety Institute van Common Sense Media testte ChatGPT for Teens voor en na de lancering, met meer dan 4.000 prompts op accounts van 13- tot 17-jarigen en met psychiaters die beoordeelden welke vragen een verwijzing naar hulp vereisten. Het oordeel van 7 oktober is “Unacceptable Risk”. De belangrijkste vaststellingen:
- Ouderalarmen gingen niet af. Op meer dan twaalf nieuwe accounts die aan een ouder gekoppeld waren, leverden gesprekken tot een uur over zelfdoding, zelfbeschadiging of eetstoornissen geen enkele melding op. Meldingen kwamen er alleen op accounts die al weken getest werden: soms binnen het uur, in één geval pas drie dagen nadat de tester voor het eerst over een crisis begon.
- Minder verwijzingen naar hulp na de lancering. Bij vragen over depressie daalde het aandeel antwoorden met een hulplijn van 63% naar 3%. Bij zelfdoding en zelfbeschadiging ging het van 88% naar 77%. Bij eetstoornissen noemde ChatGPT in beide periodes geen hulplijn, al verwees het in ruim drie kwart van de antwoorden wel naar een andere vorm van hulp. Vervolgvragen om te checken hoe het met de tiener ging, werden zeldzaam: voor de lancering bevatte bijna elk antwoord op een crisisvraag er een, erna nog 13%. Over alle thema’s samen daalde het aandeel antwoorden met een hulplijn met zo’n tien procentpunten. Bij vragen over middelengebruik steeg het wel, van 4% naar 58%.
- Nog altijd een beetje een vriend. ChatGPT suggereerde soms toch gevoelens, voorkeuren of dat het altijd beschikbaar was, en zei niet altijd uit zichzelf dat het een AI is.
- Wat wel werkte: expliciete seksuele en romantische rollenspellen werden geweigerd.
- Privacy: er is geen apart privacybeleid voor tieners, en hun gesprekken worden standaard gebruikt om modellen te trainen.
OpenAI reageerde dat de test niet weergeeft hoe de beveiliging in de praktijk werkt. Het bedrijf zegt “deeply committed to teen safety” te zijn en stelt dat het grootste deel van de test mogelijk al liep voor de ouderfuncties volledig actief waren. Nieuw gekoppelde accounts hebben volgens OpenAI ongeveer drie uur nodig voor ze meldingen kunnen krijgen. Common Sense houdt vast aan zijn resultaten en wijst erop dat een deel van de testaccounts langer dan drie uur gekoppeld was. Goed om te weten: Common Sense Media krijgt zelf ook geld van OpenAI en van andere techbedrijven die het beoordeelt.
Wat je als ouder ziet en wat niet
Koppelen gaat via Instellingen › Ouderlijk toezicht › Gezinslid toevoegen, met het e-mailadres of gsm-nummer van je tiener. Je tiener kan ook zelf een ouder uitnodigen. Een ouder kan meerdere tieners koppelen, een tiener maar één ouder tegelijk. Beide kanten moeten akkoord gaan, en je tiener kan de koppeling op elk moment verbreken. Dan krijg je daar wel een melding van.
Je leest de chats van je tiener niet en je ziet niet wat hij nu aan het doen is. Een veiligheidsmelding komt alleen als getrainde medewerkers van OpenAI een ernstig risico op zelfbeschadiging vaststellen, of als het account door gewelddadige gesprekken wordt afgesloten. Zo’n melding bevat een korte omschrijving en hulpbronnen, geen transcript. OpenAI kondigde ook meldingen bij tekenen van een eetstoornis aan, en zegt er zelf bij dat dit geen realtime toezicht is.
Deze instellingen zet je best zelf
Na het koppelen vind je onder Ouderlijk toezicht › [naam van je tiener] een reeks schakelaars. Een aantal staat standaard anders dan je zou verwachten. De namen kunnen in de Nederlandstalige app licht verschillen. Vind je de schakelaar voor modeltraining niet bij het ouderlijk toezicht, kijk dan in de gegevensinstellingen van het account van je tiener.
| Instelling | Standaard | Ons advies |
|---|---|---|
| Study mode | uit | aan, of Study hours instellen tijdens de studie-uren |
| Quiet hours | geen | instellen voor de nacht; dan kan je tiener ChatGPT echt niet gebruiken |
| Het model verbeteren voor iedereen | aan, volgens Common Sense Media | uit, tenzij je tiener zijn gesprekken bewust wil delen |
| Opgeslagen herinneringen gebruiken | aan, waar beschikbaar | uit als je niet wil dat ChatGPT een profiel van je tiener opbouwt |
| Voice Mode | aan | samen bekijken; praten voelt persoonlijker en maakt de chatbot sneller een gesprekspartner |
| Gevoelige inhoud beperken | aan | aan laten |
Hoe het geheugen van ChatGPT werkt en wat het onthoudt, lees je in ons artikel over Dreaming V3. Stel Quiet hours en Study hours buiten een gesprek in: binnen een lopend gesprek kan je ze niet aanpassen. En reken er niet op dat een melding meteen volgt na het koppelen. Volgens OpenAI kan het enkele uren duren voor meldingen werken, en de test toont dat ze ook daarna niet altijd komen.
Wat Europa ervan vindt
ChatGPT valt in Europa intussen onder strengere regels. Op 31 augustus wees de Europese Commissie ChatGPT aan als zeer grote online zoekmachine onder de Digital Services Act, omdat de zoekfunctie gemiddeld 159,1 miljoen Europese gebruikers per maand heeft, meldt EU Perspectives. OpenAI moet daardoor tegen eind december onder meer systeemrisico’s beoordelen, en daar horen risico’s voor minderjarigen bij. Daarnaast kan ChatGPT ook onder de risicoregels van de AI Act vallen. Hoe bedrijven die regels in hun eigen governance gieten, lees je in ons stuk over ISO/IEC 42001 en de AI Act.
Op 17 september stelde de Commissie bovendien de EU KIDS Act voor, met een apart artikel voor AI-companions en algemene chatbots zoals ChatGPT. Het voorstel verbiedt ontwerp dat emotionele afhankelijkheid of verslavend gebruik uitlokt, vraagt dat eerdere gesprekken van een minderjarige standaard niet in latere gesprekken gebruikt worden, verplicht risicotests voor de lancering en laat kinderen onder 13 alleen toe via ouderlijk toezicht. Leeftijdscontrole moet privacyvriendelijk gebeuren: je toont alleen dat je oud genoeg bent en niets meer. Voor leeftijdsgrenzen bij accounts is een gecertificeerde Europese oplossing verplicht. De boetes kunnen oplopen tot 6% van de wereldwijde omzet. Het is nog een voorstel: Parlement en Raad moeten het eerst goedkeuren.
Vergelijk dat met de standaard van ChatGPT for Teens: herinneringen staan aan waar die functie beschikbaar is, leeftijd wordt geschat uit gedrag, en een onafhankelijke test vond nog companiongedrag. Op die punten zal OpenAI moeten bijsturen als de KIDS Act er in deze vorm komt.
Dat jongeren deze tools gebruiken, staat buiten kijf. In Vlaanderen gebruikt 75% van de 18- tot 24-jarigen AI-tools als gewoonte, bleek uit de Digimeter 2026, en 53% van hen zegt dat ze daardoor minder zelf nadenken. In Oostenrijk gebruikt volgens het Safer Internet Centre 94% van de 11- tot 17-jarigen AI-chatbots. Wat AI met leren doet, bekeken we eerder in de invloed van AI op leren.
Een tienerversie is geen babysit
ChatGPT for Teens is beter dan niets, en op een paar punten echt beter: geen expliciete seksuele rollenspellen, geen advertenties en een studiemodus die nuttig kan zijn voor wie hem bewust gebruikt. Het risico zit in het gevoel dat het geregeld is. De test toont dat de vangnetten die ouders het meest geruststellen, de alarmen en de huiswerkbegeleiding, het zwakst zijn. Koppel dus het account, zet de instellingen hierboven zelf, en vraag je tiener af en toe wat hij er eigenlijk mee doet: huiswerk, ideeën, of dingen die hij aan niemand anders vertelt. Dat laatste gesprek kan geen instelling overnemen.
Heeft je kind het moeilijk, dan kan het gratis en anoniem terecht bij Awel op 102. Wie aan zelfdoding denkt, kan altijd bellen naar de Zelfmoordlijn op 1813 of chatten via zelfmoord1813.be.
Veelgestelde vragen
Vanaf welke leeftijd mag mijn kind ChatGPT gebruiken?
Volgens de Europese gebruiksvoorwaarden van OpenAI vanaf 13 jaar. Tot 18 jaar is de toestemming van een ouder of voogd nodig.
Kan ik de gesprekken van mijn tiener lezen?
Nee. Een gekoppeld account geeft je toegang tot instellingen en veiligheidsmeldingen, niet tot chats of de chatgeschiedenis.
Kost ChatGPT for Teens iets?
Nee. De tienerversie is geen apart abonnement. Ze geldt voor zowel gratis als betaalde accounts van gebruikers onder 18.
Ik ben volwassen maar zit in de tienerversie. Hoe kom ik eruit?
Ga naar Instellingen › Account › Leeftijd verifiëren. Persona vraagt dan een selfie, een identiteitsbewijs of beide. Na verificatie stopt de leeftijdsinschatting voor je account.
