Een AI agent die zelfstandig een vlucht boekt, betaalt voor elke API call die hij onderweg doet. Wie handelt die betalingen af? Volgens BlackRock een blockchain. Op 22 september 2026 publiceerde de grootste vermogensbeheerder ter wereld de whitepaper The Machine Native Economy. De stelling: AI is machine native intelligence en digital assets zijn machine native money. Wanneer agents gaan handelen, hebben ze geld nodig. Geld dat machines kunnen begrijpen, verplaatsen en controleren.

Robert Mitchnick, Head of Digital Assets, en Will Su, Head of Digital Assets Research, bekijken betalingen vanuit drie overlappende domeinen: tokenization, agentic payments en compute.

Twee soorten tokens met dezelfde logica

Het woord token betekent in AI en crypto iets anders. Een large language model deelt de zin “AI is changing the world” op in vijf tokens, vertaalt die naar numerieke ID’s en zet ze via een embedding layer om in vectoren waarmee het model kan rekenen. Zo verwerkt een LLM grote hoeveelheden tekst met de parallelle berekeningen waarvoor moderne chips gebouwd zijn.

Een blockchain doet iets vergelijkbaars met waarde. Neem een belang van 100 euro in een money market fund. Via tokenization wordt dat een gestandaardiseerde token in de digitale wallet van de belegger, met velden als asset ID, verzender, ontvanger, aantal eenheden en een eligibility flag. Het netwerk controleert de transactie, smart contracts passen de regels toe en na finalisatie staat het resultaat definitief in het grootboek.

Compliance blijft daarbij grotendeels offchain. AML, KYC en een nieuwe categorie, know your agent of KYA, worden buiten de chain beoordeeld. Enkel het geverifieerde resultaat gaat onchain om te bepalen of een transactie mag doorgaan. Beide systemen werken met gestructureerde, machine readable data. Een agent kan daardoor makelijker met blockchaindata communiceren dan met de systemen van banken en betaalproviders.

In simulaties kozen AI modellen doorgaans voor stablecoins voor dagdagelijkse betalingen en voor bitcoin om waarde op lange termijn te bewaren. BlackRock benadrukt zelf dat dit gesimuleerde modelantwoorden zijn en geen waargenomen gedrag van echte agents. Toch schetst het een mogelijke taakverdeling: stablecoins als transactiegeld, bitcoin als store of value.

Waarom kaartnetwerken en ACH niet optimaal zijn voor agentic commerce

Betalingen zijn al sterk geautomatiseerd. Voor een agent die duizenden keren per dag een fractie van een cent betaalt voor data, lopen ze wel tegen grenzen aan. Het rapport noemt vier knelpunten:

  • Onboarding: accounts openen, credentials aanvragen en autorisatie lukt vaak enkel voor een mens.
  • Kosten: merchant fees maken transacties van voor zeer lage bedragen onrendabel.
  • Settlement: ACH verrekent meestal binnen een werkdag, en bij kaarten is de autorisatie vrijwel direct terwijl settlement lang duurt.
  • Schaal: het volume aan transacties dat machines genereren kan de capaciteit van huidige systemen overstijgen.

Blockchains zijn volgens BlackRock beter geschikt voor dat type verkeer: hoge frequentie, bedragen onder de cent, dag en nacht beschikbaar. Aangepaste traditionele systemen blijven belangrijk zodra een agent met mensen afrekent.

De protocolstack achter de machine native economy

Onder de betalingen ligt een laag van standaarden die agents met de buitenwereld en met elkaar verbinden. MCP, het Model Context Protocol dat Anthropic in november 2024 introduceerde, regelt hoe AI applicaties toegang krijgen tot externe data en workflows. A2A, door Google gelanceerd in april 2025, laat agents over platformen heen samenwerken.

Bovenop die basis verschijnen specifieke betaalprotocollen:

  • x402 van Coinbase gebruikt de HTTP statuscode 402 Payment Required. Het protocol is blockchain agnostisch, met USDC als belangrijkste toepassing. Settlement is quasi realtime en verifieerbaar is. Een aanbieder geeft data pas vrij zodra de betaling bevestigd is, waardoor het risico op niet betaling daalt.
  • MPP, het Machine Payments Protocol van Stripe en Tempo, laat betalen via API’s met stablecoins of klassieke betaalmethoden.
  • ACP, het Agentic Commerce Protocol van Stripe en OpenAI, maakt programmatische checkout mogelijk terwijl verkopers hun bestaande betaalinfrastructuur behouden.
  • AP2 van Google werkt met cryptografische mandaten en audit trails als bewijs dat de gebruiker toestemming gaf.
  • TAP van Visa helpt merchants om betrouwbare agents te herkennen en veilig betalingen te ontvangen.

Een reis boeken onder 2.500 dollar

BlackRock maakt de stack concreet met een reisvoorbeeld. Je vraagt je agent om vluchten en een hotel te boeken voor minder dan 2.500 dollar. De hoofdagent haalt via MCP je agenda, voorkeuren en goedgekeurde betaalgegevens op. Via A2A schakelt hij een gespecialiseerde reisagent in. Die betaalt via x402 voor toegang tot tarief API’s van luchtvaartmaatschappijen en hotels, met onchain settlement. Met die data rondt de hoofdagent de reservaties af via ACP bij de bestaande checkoutsystemen en stuurt hij jou het reisschema en de bonnetjes. In één opdracht zitten twee soorten betalingen: microbetalingen tussen machines en een klassieke aankoop bij een bedrijf.

Stablecoins, waar agents transacties mee betalen

Van alle digital assets zullen stablecoins volgens de paper het transactieverkeer domineren. Hun prijsstabiliteit maakt ze bruikbaar als rekeneenheid. In september 2026 zijn er voor meer dan 300 miljard dollar aan stablecoins in omloop, de grootste categorie tokenized real world assets. Het transactievolume overschreed in 2025 11 biljoen dollar. Dit is ongeveer hetzelfde als de jaarlijkse volumes van Visa en Mastercard. Via ACH verliep in 2025 93 biljoen dollar. Tussen 2020 en 2025 groeide het stablecoinvolume met 80 procent per jaar. Het ACH volume steeg met 8,5 procent.

Regelgeving faciliteert deze groei: de GENIUS Act in de Verenigde Staten en MiCA in de EU? De impact reikt verder dan de stablecoins zelf. Ze draaien op netwerken als Ethereum, waar ETH validators betaalt en transactiekosten dekt, of op gespecialiseerde chains zoals Arc van Circle. Meer betalingsverkeer betekent meer vraag naar blockspace. Hoeveel waarde native cryptoassets daaruit halen, hangt af van het ontwerp van fees, staking en gas sponsorship van het netwerk.

Compute als nieuwe markt voor digital assets

Beleggers focussen op de CapEx voor AI infrastructuur. Volgens Goldman Sachs wordt er meer dan 5 biljoen dollar in AI infrastructuur geïnvesteerd tussen 2025 en 2030. BlackRock wijst op de operationele kosten die hieraan vasthangen. Een groot deel daarvan loopt via de cloud compute markt. Consensusramingen voor AWS, het Intelligent Cloud segment van Microsoft en Google Cloud wijzen op een gezamenlijke omzet van ongeveer 1,1 biljoen dollar in 2030, een jaarlijkse groei van 29 procent. Volgens McKinsey wordt inference tegen dan de grootste AI workload, met een veel bredere en meer versnipperde groep gebruikers dan LLM training.

Grote grondstoffenmarkten ontwikkelden historisch handelsinfrastructuur voor prijsvorming en risicobeheer. BlackRock verwacht dat compute hetzelfde pad volgt, met gestandaardiseerde contracten en beursgenoteerde compute futures. Er zijn obstakels: verschillen in productiviteit tussen chipgeneraties, uiteenlopende energieprijzen per regio. Er zijn nog geen standaarden voor cash settlement of levering van capaciteit. Technieken uit de grondstoffenwereld, zoals basis markets en contracts for difference, bieden een oplossing. Getokeniseerde claims op compute kunnen overgedragen, als onderpand gebruikt en programmeerbaar verrekend worden.

Agents zouden die capaciteit zelf kunnen inkopen. Ze vergelijken via realtime API’s prijs, latency, locatie en hardware, en betalen via x402 per taak, per job of per model token. De overname van OpenRouter door Stripe in augustus 2026 is een voorteken. OpenRouter verdeelt workloads over meer dan 400 modellen van ruim 80 providers. Als een betaalbedrijf zoals Stripe met activiteiten in Stablecoin en agentic commerce die routing laag koopt, wijst dit op een samensmelting van compute inkoop, usage based billing en programmeerbare settlement.µ

De bottleneck

BlackRock geeft aan dat het ecosysteem nog pril is: het volume aan agentic payments en de liquiditeit in compute markten zijn nog beperkt. Het grootste probleem is waarschijnlijk vertrouwen, meer dan snelheid of kosten. Protocollen als AP2, TAP en de opkomst van KYA tonen dat de sector vooral worstelt met de vraag wie een agent is en namens wie hij betaalt. Je doet er goed aan nu al na te denken over deze vraag: kan een machine mij vandaag betalen, en weet ik dan wie er achter die machine zit? Benieuwd wat de antiwitwascel hierover te zeggen heeft.