OpenAI zette op 30 oktober GPT-6 Rosalind online, zijn nieuwe model voor biologie en geneesmiddelenonderzoek. Het opvallendste staat in de technische documentatie: GPT-6 Rosalind is geen apart getraind model. Het draait op dezelfde gewichten als GPT-6 Astra, zonder extra trainingsdata. Het verschil zit in wat het model weigert en in wie het mag gebruiken. Dit lees je hier: wat het kan, wat de scores echt zeggen, wie erbij mag (ook vanuit België) en wat je moet weten over de prijs.
Wat is GPT-6 Rosalind?
GPT-6 Rosalind is de derde generatie van GPT-Rosalind, de modelreeks die OpenAI in april lanceerde voor life sciences. In de system card heet het product GPT-Rosalind-6 Research, in de changelog van OpenAI GPT-6 Rosalind. In de API heet het model gpt-6-rosalind. Het is bedoeld voor onderzoek naar moleculen, eiwitten, genen en ziekteprocessen: literatuur en data samenvatten, hypotheses opstellen, experimenten plannen en resultaten interpreteren.
De vorige versie, GPT-Rosalind-5.5, bouwde op GPT-5.5. De nieuwe versie gebruikt de gewichten van GPT-6 Astra, het vlaggenschip dat OpenAI begin september uitbracht. Volgens de system card kwam er geen extra trainingsdata of post-training bij. OpenAI zegt het zelf zo: Rosalind “has fewer refusals on dual-use biological queries”, maar is alleen via trusted access beschikbaar.
Hetzelfde model, andere regels
Dual-use betekent dat dezelfde kennis kan helpen en schaden. Een vraag over hoe een virus een cel binnendringt, is nuttig voor wie een vaccin ontwikkelt, en riskant in de verkeerde handen. Algemene modellen zoals Astra weigeren zulke vragen vaker. GPT-6 Rosalind beantwoordt er meer, voor gebruikers die OpenAI vooraf heeft gecontroleerd. Vragen die echt helpen om een biologisch wapen te maken, hoort het volgens OpenAI te weigeren of veilig te beantwoorden.
Hoe groot dat verschil is, tonen de veiligheidstests. Data Studios nam de tabellen uit de system card over: op een reeks onschuldige biologievragen antwoordde Rosalind in 100 procent van de gevallen volledig, Astra in 91,6 procent. Op vragen rond gevoelig biologisch materiaal slaagden de antwoorden van Rosalind wel minder vaak voor OpenAI’s veiligheidsbeoordeling: 79,0 procent, tegenover 99,8 procent voor Astra. Dat is de keerzijde van de ruimere weigergrens, en precies daarom is de toegang gecontroleerd. Die tabellen laden niet op de pagina van OpenAI zelf, dus lees deze cijfers met enige voorzichtigheid.
Voor wie al met Astra werkt, heeft dit een praktisch gevolg. De ruwe kennis is dezelfde. Wat Rosalind je geeft, is toestemming om vragen te stellen die Astra liever niet beantwoordt, plus het governancekader dat daarbij hoort. De system card zelf toont dat ook. Op een kennistest over biorisico’s weigerde Astra 29,2 procent van de vragen, Rosalind 9,4 procent. Rekenen we die weigeringen weg, dan scoorde Astra zelfs hoger: 90,0 procent, tegenover 85,0 procent voor Rosalind. Het voordeel van Rosalind zit daar dus in vaker antwoorden, niet in beter antwoorden.
Wat de benchmarks zeggen, en wat niet
Tegenover zijn voorganger GPT-Rosalind-5.5 gaat de nieuwe versie er flink op vooruit. OpenAI testte beide modellen met het hoogste redeneerbudget op drie eigen benchmarks:
- MedChemBench v7 (medicinale chemie, 99 opdrachten): 49,6 procent, tegenover 28,9 procent.
- GeneBench Pro v13 (genomics, 129 opdrachten, één poging, in een testopstelling die afwijkt van de productieversie): 37,7 procent, tegenover 16,7 procent.
- LifeSciBench Gold (toegepast life-sciencesonderzoek, 94 opdrachten): 61,3 procent, tegenover 44,0 procent.
Drie kanttekeningen. Het zijn interne benchmarks van OpenAI, niet gecontroleerd door een onafhankelijke partij. Ze tellen telkens zo’n honderd opdrachten, dus een verschil van een paar punten zegt weinig. En een score op GeneBench is geen slaagkans voor een geneesmiddel of een experiment: het meet of het model een analyse juist uitvoert, niet of er een werkzame molecule uit komt.
Ook de veiligheidskant staat in de system card. OpenAI plaatst GPT-6 Rosalind op “High” voor biologische en chemische risico’s, net onder “Critical”. Op TroubleshootingBench, een test met praktische labproblemen, beantwoordde het 491 van de 832 vragen juist, ruim boven de drempel van 36,4 procent die OpenAI als signaal voor “High” gebruikt. Geen van de vier tests voor het ontwerpen van biologische systemen haalde de drempel voor “Critical”. Voor cybersecurity erft het model de beoordeling “Critical” van Astra, en daarmee ook de strengere beveiliging. Waarom dat label ertoe doet, lees je in ons stuk over AI die lekken sneller vindt dan we ze dichten.
Waar je GPT-6 Rosalind gebruikt
Volgens het helpcentrum van OpenAI zit GPT-6 Rosalind Research in de Research-tier van GPT-Rosalind, samen met GPT-5.5 Rosalind Research. Het staat niet in het gewone chatvenster van ChatGPT. Je vindt het op drie plekken:
- in Codex, via de modelkiezer, samen met de Life Sciences-plugins;
- in de werkomgeving van ChatGPT voor goedgekeurde organisaties;
- in de API, met de model-id
gpt-6-rosalind, in een goedgekeurde API-organisatie.
Daarnaast is er Rosalind Workbench, een onderzoeksomgeving die OpenAI eind augustus in research preview voorstelde. Die heeft een modus Explore voor algemene wetenschappelijke vragen en een modus Research voor analyses in meerdere stappen, met viewers voor sequenties en eiwitstructuren. De system card zegt niet uitdrukkelijk welke van die omgevingen al op GPT-6 Rosalind draaien.
Let op het verschil tussen Discovery en Research. Wie alleen goedkeuring heeft voor GPT-Rosalind Discovery, krijgt daarmee geen toegang tot GPT-6 Rosalind Research.
Wie mag erbij, ook vanuit België?
GPT-Rosalind staat sinds juni wereldwijd open voor organisaties die door de controle van OpenAI raken, en is sinds 11 september uit research preview. België valt daar dus niet buiten. Maar een gewoon ChatGPT Plus- of Pro-abonnement volstaat niet, en de nieuwe versie verruimt de toegang niet.
OpenAI bekijkt bij elke aanvraag de missie in life sciences, het concrete gebruik, de governance en of de organisatie de toegang onder controle kan houden. Bedrijven en instellingen krijgen een bedrijfscontrole en een compliancescreening. Een selectie van overheidsinstanties heeft een aparte route voor biosecurity, biosafety, paraatheid op het vlak van volksgezondheid en biodefensie.
Wie goedgekeurd wordt, tekent voor een reeks plichten:
- alleen gemachtigde gebruikers met een echte reden krijgen toegang, met zo weinig rechten als nodig;
- een degelijke onboarding en maatregelen tegen misbruik door eigen medewerkers;
- sterk beheer van identiteiten en toegangen, met een proces om toegang weer in te trekken;
- een gekwalificeerde mens controleert de output voor die een experiment, publicatie of belangrijke beslissing beïnvloedt.
OpenAI houdt na de goedkeuring toezicht en kan de toegang beperken of intrekken. Voor Belgische universiteiten is er één tegenvaller: de Rosalind Academic Plan, met tot 30 gratis ChatGPT-plaatsen voor maximaal twaalf maanden, staat momenteel alleen open voor labs aan Amerikaanse universiteiten. Een lab in Leuven of Gent moet dus de gewone aanvraag doorlopen, met een betalend contract of een goedgekeurde API-organisatie.
Werk je met patiëntgegevens of genetische data, dan blijft de AVG gelden: genetische gegevens zijn een bijzondere categorie persoonsgegevens. OpenAI biedt dataresidentie in Europa voor wie in aanmerking komt, maar nergens staat of GPT-6 Rosalind daaronder valt. Vraag dat na voor je aanvraagt. En reken niet blind op de uitzondering voor wetenschappelijk onderzoek in de AI Act: artikel 2, lid 6 geldt alleen voor AI-systemen en -modellen die specifiek ontwikkeld en in gebruik gesteld zijn met wetenschappelijk onderzoek en ontwikkeling als enig doel. Een algemeen model van een leverancier valt daar wellicht niet onder, dus laat dat juridisch bekijken. Vallen buiten die uitzondering betekent wel niet meteen zware plichten: de verplichtingen voor het model liggen bij OpenAI, als gebruiker gaat het vooral om AI-geletterdheid en transparantie.
Wat kost GPT-6 Rosalind?
Dat is op 31 oktober nog niet helemaal duidelijk. De oudere Rosalind-modellen, gpt-rosalind-research en gpt-rosalind-discovery, kosten volgens de prijspagina van OpenAI $5 per miljoen inputtokens, $0,50 voor tokens uit de cache en $25 per miljoen outputtokens. Voor gpt-rosalind-research wordt sinds 5 oktober aangerekend.
Voor GPT-6 Rosalind zegt het helpcentrum alleen dat de standaardtarieven verschillen van die van Rosalind 5.5. Een aparte regel op de prijspagina was er bij het schrijven nog niet. Een externe blog van API-verdeler APIYI noemt $15 voor input en $75 voor output per miljoen tokens, anderhalve keer de prijs van Astra ($10 en $50). Op de prijspagina van OpenAI staat dat bedrag nog niet. Kijk dus in je eigen console voor je rekent. Kies je voor verwerking in Europa, dan komt daar voor recente modellen nog 10 procent bij.
Hoe dit past in de race om AI voor wetenschap
OpenAI staat niet alleen. Anthropic bracht eind juni Claude Science uit, een werkbank die databases, code en rekenkracht samenbrengt rond de gewone Claude-modellen. Google toonde op zijn I/O-conferentie in mei Gemini for Science. Anthropic en Google zetten in op de werkomgeving, OpenAI zet een eigen modelreeks met strengere toegang voorop.
Die toegang is een patroon. OpenAI deed hetzelfde met GPT-5.5-Cyber voor beveiligingsteams, dat in mei via een trusted-accessprogramma beschikbaar kwam. Telkens krijgen gecontroleerde klanten een model dat in een gevoelig domein meer durft, onder toezicht. Met GPT-6 Rosalind is dat nu ook expliciet: het model is hetzelfde, de sleutel is anders. Wie de algemene modellen van OpenAI vergelijkt, vindt in ons stuk over GPT-6.1 Sol hoe dicht de goedkopere varianten bij Astra komen.
Veelgestelde vragen
Is GPT-6 Rosalind een ander model dan GPT-6 Astra?
Nee, het gebruikt dezelfde gewichten, zonder extra training. Het verschil zit in de weigergrens voor dual-use biologie, de strengere cybergrens en de gecontroleerde toegang.
Kan ik GPT-6 Rosalind gebruiken met ChatGPT Plus of Pro?
Nee. Je organisatie moet goedgekeurd zijn in het trusted-accessprogramma, en het model staat niet in het gewone chatvenster.
Kunnen Belgische labs en bedrijven toegang krijgen?
Ja, de toegang is wereldwijd voor organisaties die door de controle raken. De gratis Academic Plan geldt wel alleen voor Amerikaanse universiteiten.
Wat is de model-id in de API?
gpt-6-rosalind, alleen in een goedgekeurde API-organisatie en voor intern onderzoek.
Wat kost het?
OpenAI publiceerde op 31 oktober nog geen aparte prijs. De oudere Rosalind-modellen kosten $5 input en $25 output per miljoen tokens.
Je koopt geen slimmer model, je koopt de sleutel
GPT-6 Rosalind is een sterk model voor wie in biologie en geneesmiddelenonderzoek werkt, maar die kracht komt van Astra. Wat Rosalind toevoegt, is toestemming om dieper te gaan in vragen die algemene modellen afhouden, en de plicht om dat netjes te organiseren. Overweeg je een aanvraag, stel dan eerst drie vragen: welke onderzoeksvragen weigert Astra vandaag echt, wie in je team heeft toegang nodig, en waar komen je data terecht? Wie die drie kan beantwoorden, heeft de helft van de aanvraag al klaar.
