Mark Zuckerberg heeft zijn plannen voor kunstmatige intelligentie vastgelegd in een manifesto van 6.500 woorden. De tekst, getiteld The Future is for Everyone, is gepubliceerd op de website van Meta en beschrijft een wereld waarin iedereen beschikt over persoonlijke superintelligentie. Dat is een vorm van AI die het menselijk verstandelijk vermogen overtreft. De visie van Mark Zuckerberg op AI rust op drie principes: individuele versterking als bron van welvaart, uitvinding als het ware doel van superintelligentie en een machtsevenwicht als fundament van veiligheid.

Een persoonlijke superintelligentie voor iedereen

Zuckerberg zet in op de persoonlijke agent. Iedereen krijgt volgens hem een super capabele digitale assistent die je begrijpt, je doelen kent en dag en nacht voor je werkt. Die agent helpt je met relaties, gezondheid, carrière, financiën en hobby’s. Zuckerberg haalt voorbeelden uit eigen leven aan. Zijn agent bewaakt zijn slaap, geeft feedback op zijn trainingen en geeft gepersonaliseerde bakrecepten die Zuck samen met zijn dochter maakt. Diezelfde dochter van acht produceert volgens hem al video’s en realiseert ideeën die vroeger maanden zouden kosten.

Toegang moet vrijwel onbeperkt zijn. Meta wil gratis versies aanbieden aan miljarden mensen. Wie meer rekenkracht wil gebruiken, betaalt via een veilingmechanisme dat volgens Zuckerberg de laagst mogelijke prijs garandeert. Privacy krijgt een prominente rol. Hij belooft een volledig privémodus waarbij zelfs Meta jouw gegevens onmogelijk kan inzien, vergelijkbaar met de versleuteling van WhatsApp.

Uitvinding in plaats van automatisering

Zuckerberg verzet zich fel tegen het doemdenken dat het AI-debat domineert. Hij schrijft dat hij onmogelijk begrijpt waarom iemand die gelooft dat AI de meeste banen laat verdwijnen, haast zou maken om die toekomst te bouwen. Superintelligentie moet volgens hem vooral uitvinden. Nieuwe medicijnen, nieuwe wetenschappelijke kennis en nieuwe bedrijven. Het aantal vragen dat een mens per dag kan stellen is begrensd, maar het aantal waardevolle dingen dat superintelligentie kan uitvinden is volgens hem onbeperkt.

Hij voorspelt banengroei in plaats van massale werkloosheid. Voor de industriële revolutie werkte 90 procent van de mensen als boer, en technologie bevrijdde steeds meer mensen van louter overleven. Een generatie geleden bestonden er geen ontwikkelaars van apps of creators op sociale media. Zuckerberg schetst toekomstige beroepen zoals wereldbouwers die games en verhalen ontwerpen en persoonlijke biologen die behandelingen op maat samenstellen. Bedrijven worden volgens hem kleiner maar er zullen er meer zijn. Kleine teams met slimme agenten kunnen die bedrijven runnen op een schaal die nu voorbehouden is aan grote corporates.

Machtsevenwicht als veiligheidsstrategie

Het meest eigenzinnige deel van het manifesto gaat over veiligheid. Veel AI-labs gaan ervan uit dat de oplossing zit in één perfect ontworpen superintelligentie die de mensheid welgezind is. Zuckerberg noemt die opvatting fundamenteel verkeerd. De mensheid is geen monocultuur. Mensen hebben tegenstrijdige waarden, en elke singuliere superintelligentie moet sommige waarden boven andere plaatsen. Een systeem dat past voor de waarden van iedereen bestaat volgens hem niet.

Zijn alternatief is macht verspreiden. Hij gebruikt een gedachteexperiment over een superintelligente advocaat. Heeft één persoon toegang tot de superlawyer dan ontstaat een oneerlijk voordeel in de rechtszaal. Heeft iedereen er toegang toe, dan verloopt rechtspraak eerlijker en efficiënter dan vandaag. Alignment betekent voor Meta dat een agent jouw doelen en waarden moet dienen, binnen de daarbij horen wettelijke grenzen. Zuckerberg geeft het voorbeeld van een toonaangevende LLM die weigerde een brief aan ouders te schrijven over gestandaardiseerde toetsen omdat het deze toetsen onethisch vond. Zo’n agent vertrekt van de waarden van zijn maker en dat ondermijnt het vertrouwen van gebruikers.

Open source en de wedloop met China

Zuckerberg kondigt de lancering van twee nieuwe open source modellen door Meta Superintelligence Labs. Het gaat over Muse Glimmer en een open source variant van Muse Spark 1.2, het meest geavanceerde codermodel van het bedrijf.

Zuckerberg wil dat de Verenigde Staten toonaangevend wordt in het wereldwijde open source ecosysteem. Amerikaanse labs kampen volgens hem met beperkingen op trainingsdata die buitenlandse concurrenten zoals de Chinese bedrijven Alibaba en Moonshot veel minder hebben. Hij verdedigt bovendien het principe van distillatie, waarbij modellen leren van andere modellen. Wie dat beperkt, maakt het Amerikaanse modellen onmogelijk om te winnen. Exportcontroles op chips vindt hij dan weer wel zinvol, omdat ze buitenlandse labs vertragen.

Datacenters en de gemeenschappen eromheen

Meta investeert enorm in fysieke infrastructuur. Van het investeringsbudget van 145 miljard dollar voor 2026 gaat het grootste deel naar datacenters. De publieke weerstand tegen datacenters groeit. Zuckerbergs antwoord hierop is een  community compact. Meta lanceert het Future is for Everyone Fund van 1 miljard dollar voor gemeenschappen waar datacenters verrijzen. In Richland Parish in Louisiana kregen leraren dit jaar een bonus van 50.000 dollar dankzij de hogere belastinginkomsten uit investering in datacenters.

Verder belooft Meta eigen energiecentrales te bouwen zodat stroomprijzen lokaal laag blijven. De datacenters moeten tegen 2030 meer water zuiveren dan ze verbruiken, en in waterarme gebieden zelfs het dubbele. Via America’s Workforce Academy traint het bedrijf gratis vakmensen zoals elektriciens en timmerlieden, met een gegarandeerde goedbetaalde baan als resultaat.

Samenwerking met de overheid

Opvallend genoeg pleit Zuckerberg tegelijk voor minder regels en voor meer samenwerking met de overheid. AI-labs moeten volgens hem tussentijdse checkpoints van modellen in training delen met de overheid. Zo krijgt de overheid vroeg toegang tot de krachtigste modellen om kritieke systemen te beveiligen, zonder dat gebruikers langer hoeven te wachten. Labs moeten ook met opsporingsdiensten samenwerken om misbruik te identificeren. Intern geeft Meta zijn onafhankelijke raad van bestuur de macht om veiligheidscriteria voor modelreleases goed te keuren. Zuckerberg stelt expliciet dat hij geen alleenbeslisser wil zijn over de inzet van superintelligentie.

Hoe vrijblijvend is deze visie

Analisten merken op dat de tekst sterk lijkt op een PR-campagne om publieke steun te winnen voor omstreden datacenters en te lobbyen voor soepelere regels rond trainingsdata en distillatie. Het open source verhaal moet met een korrel zout bekeken worden. De modellen die Meta tot nu toe vrijgaf voldoen strikt genomen evenmin aan de definitie van open source als de Chinese modellen waar Zuckerberg zijn zorgen over uit.

Er bestaat ook spanning tussen het verhaal van radicale openheid en de praktijk bij Meta zelf. Het bedrijf werfde voor zijn superintelligentielab toponderzoekers aan met astronomische bedragen en bouwt daarmee juist aan eigen gesloten modellen. De belofte van gratis superintelligentie voor miljarden mensen moet bovendien commercieel ergens vandaan komen. Wie de infrastructuur en distributie van AI bezit, bepaalt uiteindelijk de voorwaarden waaronder iedereen ermee werkt.

Een visie als machtszet

Het manifesto van Zuckerberg is daarom vooral een politieke positionering. Meta claimt de rol van de keuze van het volk in een markt waar concurrenten AI vooral aan overheden en grote bedrijven verkopen. Openheid wordt daarbij gepresenteerd als moreel voordeel en veiligheidsstrategie. De aangekondigde open modellen zullen laten zien hoeveel van deze visie overeind blijft zodra commerciële belangen en idealisme elkaar kruisen.